Xung quanh vụ “phá giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu – Thanh Hóa: Ai chịu trách nhiệm về sự mất mát “không thể đo đếm”?

25/03/2022 22:31

(PL&XD) - Thời gian qua, dư luận xôn xao về việc “giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu (xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa) bị nhà thầu phá bỏ để làm mới. Đáng chú ý, việc phá bỏ “giếng cổ”, xây giếng mới, mặc dù bị dư luận phản đối, nhưng theo chủ đầu tư thì được làm theo đúng hồ sơ thiết kế đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt?
Xung quanh vụ “phá giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu – Thanh Hóa: Ai chịu trách nhiệm về sự mất mát “không thể đo đếm”?
Chiếc giếng mới đã tạm dừng thi công, được che bạt phía ngoài.

Theo đó, thi công cải tạo giếng cổ, còn được gọi là giếng Ngọc là hạng mục thuộc giai đoạn 3 của Dự án Tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử quốc gia đền thờ Lê Văn Hưu được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Lý giải về vụ việc này, chủ đầu tư là UBND huyện Thiệu Hóa khẳng định, dự án này về hồ sơ, thủ tục được lập rất chặt chẽ, đúng quy trình, quy định và đã được thống nhất qua biên bản lấy ý kiến nhân dân sở tại. Cũng theo chủ đầu tư, việc thu nhỏ giếng từ đường kính 10m xuống 6m theo thiết kế là để có mặt bằng làm con đường nối giữa chùa Hương Nghiêm với đền thờ Lê Văn Hưu và tạo diện tích xây dựng nhà bia. Qua đó, tạo cảnh quan hài hòa, phù hợp, đẹp mắt hơn cho di tích.

Tuy nhiên, theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử cũng như người dân địa phương, việc phá bỏ giếng cổ, được cho là có tuổi đời hàng nghìn năm để thay thế bằng một giếng mới là một việc làm bỏ qua yếu tố lịch sử, tâm linh, nhất là nguyện vọng của người dân thôn 3. Phát biểu với báo chí, nhiều người dân thôn 3 đều tỏ ra bức xúc và nuối tiếc. Theo họ, giếng cổ đã bị đập bỏ, dù có bỏ ra bao nhiêu kinh phí cũng không thể nào khôi phục lại như nguyên trạng.

Có mặt tại đây, phóng viên ghi nhận quá trình thi công tại khu di tích vẫn đang được tiếp diễn, trừ hạng mục giếng cổ được che bạt, tạm dừng thi công. Bước vào bên trong khuôn viên khu di tích, một chiếc giếng mới đường kính khoảng 6m đã được làm gần xong, chiếc giếng này nằm lệch về một phía trong lòng “giếng cổ”. Mặc dù đã bị phá dỡ gần như hoàn toàn, nhưng vẫn có thể nhìn thấy những lớp đá nhuốm màu thời gian qua đoạn thành giếng cũ còn sót lại. Qua đó, có thể hình dung ra chiếc giếng cũ, còn được gọi là giếng Ngọc to đẹp, luôn đầy ắp nước trong xanh. Theo người dân thôn 3, chiếc giếng này đã gắn bó với bao thế hệ người dân làng Kẻ Rị, là chứng nhân của lịch sử từng chứng kiến bao đổi thay, thăng trầm của quê hương nhà sử học Lê Văn Hưu, giờ đã gần như biến mất, thay vào đó là một chiếc giếng nhỏ mới toanh đang xây dang dở.

Qua phản ánh của dư luận, ngày 20/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã có văn bản chỉ đạo, nội dung nêu: “Dự án Tu bổ đền thờ nhà sử học Lê Văn Hưu (tại thôn 3, xã Thiệu Trung) giai đoạn 3 đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều của người dân, nhà nghiên cứu, người am hiểu văn hóa, lịch sử khi chính quyền cho phá bỏ giếng cổ để xây giếng mới nhỏ hơn. Cách tu bổ như trên là không tôn trọng yếu tố lịch sử, tâm linh, gây bức xúc trong dư luận nhân dân.

Về nội dung trên... giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với UBND huyện Thiệu Hóa và các đơn vị liên quan, kịp thời kiểm tra làm rõ nội dung, có biện pháp xử lý đảm bảo việc tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử thực hiện theo đúng quy định và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của di tích”.

Xung quanh vụ “phá giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu – Thanh Hóa: Ai chịu trách nhiệm về sự mất mát “không thể đo đếm”?
Hiện trường chiếc giếng mới đang xây dở, đã tạm dừng thi công.

Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, ngày 23/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có báo cáo gửi Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Theo đó, về nguồn gốc giếng được cho là cổ, báo cáo nêu: “Trước kia, đền thờ Lê Văn Hưu (còn gọi là chùa Ông Hưu) có quy mô lớn, cây cối um tùm, có hồ, có giếng…”. Qua đây, có thể khẳng định lý lịch di tích đền thờ Lê văn Hưu có giếng, nhưng không được gọi là giếng Ngọc.

“Theo bản đồ khoanh vùng bảo vệ di tích đền thờ Lê Văn Hưu, có hạng mục giếng trong đền thờ, nằm trong khu vực một (khu bất khả xâm phạm) bao gồm: Đền thờ; sân gạch (A – vị trí nhà tiền đường cũ); Nhà khách (B - nhà thờ Tổ cũ và sân); Vườn cây của xã (khu vực chùa Hương Nghiêm cũ và giếng của đền thờ). Như vậy, căn cứ vào hồ sơ khoa học đền thờ Lê Văn Hưu, xã Thiệu Trung, huyện Đông Sơn (nay là Thiệu Hóa), được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích quốc gia năm 1999, có hạng mục giếng. Tuy nhiên, chưa có tài liệu chứng minh đây là giếng cổ nghìn năm”.

Cùng với trích dẫn tài liệu trên, Báo cáo cũng nêu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã phối hợp với UBND huyện Thiệu Hóa, xã Thiệu Trung, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh và các nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử tổ chức hội nghị và kiểm tra thực tế tại đền. Nhưng vẫn có những ý kiến trái chiều, chưa thống nhất về “giếng cổ”. Do đó, Sở đề nghị Cục Di sản văn hóa sớm tổ chức kiểm tra thực tế tại Di tích để có ý kiến chỉ đạo địa phương và Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa triển khai thực hiện các bước tiếp theo, đảm bảo đúng quy định.

Như vậy, thực tế cho thấy, trong khu di tích đền thờ Lê Văn Hưu có giếng và chiếc giếng này (nếu không phải giếng cổ) cũng đã tồn tại qua nhiều năm, gắn bó với nhiều thế hệ người dân nơi đây, do đó cần được giữ gìn nguyên trạng trong quá trình thi công, tu bổ di tích. Đáng tiếc, chủ đầu tư là UBND huyện Thiệu Hóa đã “bỏ qua” khuyến cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cũng như Cục Di sản văn hóa. Theo đó, ngày 29/12/2021, Cục Di sản văn hóa đã có Văn bản số 1104/DSVH-DT về việc thẩm định thiết kế bản vẽ thi công tu bổ, tôn tạo di tích đền thờ Lê Văn Hưu (giai đoạn 3). Trong đó, lưu ý “Điều chỉnh vị trí thiết kế giếng Ngọc để hạn chế tối đa việc dịch chuyển giếng theo lưu ý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại Công văn số 1840/BVHTTDL-DSVH, ngày 13/6/2001”. Trên cơ sở đó, ngày 30/12/2021, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã có công văn gửi UBND huyện Thiệu Hóa về việc tiếp thu, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện hồ sơ, bản vẽ thi công tu bổ, tôn tạo di tích đền thờ Lê Văn Hưu (giai đoạn 3). Tuy nhiên, bất chấp sự lưu ý của cơ quan quản lý Nhà nước và cơ quan chuyên môn, chủ đầu tư vẫn không tiến hành điều chỉnh thiết kế, dẫn đến sự việc đáng tiếc, cho phá giếng trong quá trình thi công. Gây bức xúc trong dư luận nhân dân và các nhà nghiên cứu, người am hiểu lịch sử, văn hóa địa phương.

Xung quanh vụ “phá giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu – Thanh Hóa: Ai chịu trách nhiệm về sự mất mát “không thể đo đếm”?
Các hạng mục khác của di tích vẫn được thi công hoàn thiện.

Thiết nghĩ, không chỉ đối với các di tích lịch sử, văn hóa, mà ngay cả trong phạm vi mỗi cộng đồng làng, xã Việt Nam, hình ảnh cây đa, giếng nước, sân đình đã trở thành hồn cốt quê hương, gắn bó, gần gũi, thân thương với bao thế hệ người dân địa phương, nhất là với những người con xa quê. Trở lại vụ việc “giếng cổ” tại đền thờ Lê Văn Hưu, dù cho tới đây vụ việc được khắc phục, xử lý bằng cách nào, kể cả khôi phục giếng cũ tại vị trí cũ thì vẫn không thể nào trả lại hình ảnh và nguyên trạng ban đầu, những hình ảnh đã trở thành kỷ niệm êm đềm của bao thế hệ người dân làng Kẻ Rị nói riêng và xã Thiệu Trung nói chung.

Ai sẽ là người phải chịu trách nhiệm trước sự mất mát to lớn về văn hóa và tinh thần “không thể đo đếm”, cùng nguồn kinh phí không nhỏ để phục hồi “giếng cổ” (nếu phương án khôi phục được thông qua)?

Đào Nguyên

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Thanh Xuân (Hà Nội): Hàng loạt chung cư cao tầng, phá vỡ quy hoạch đô thị

Thanh Xuân (Hà Nội): Hàng loạt chung cư cao tầng, phá vỡ quy hoạch đô thị

(PL&XD) - Những năm gần đây, khu vực quận Thanh Xuân (Hà Nội) trở thành “điểm đen” ùn tắc giao thông và ngập lụt khi hàng loạt chung cư cao tầng chen chúc mọc lên. Chỉ với chiều dài chưa đến 1km, nhưng tuyến đường Nguyễn Tuân “gánh” tới 20 dự án chung cư hay tuyến đường Lê Văn Lương cũng được “nhồi” hàng loạt dự án nhà ở cao tầng. Điều ngạc nhiên là, nhiều dự án chung cư trên địa bàn quận Thanh Xuân đều xảy ra sai phạm liên quan đến việc điều chỉnh quy hoạch, sai quy định của pháp luật.
Kim Sơn (Ninh Bình): Ai chịu trách nhiệm về chất lượng công trình các dự án Nông thôn mới?

Kim Sơn (Ninh Bình): Ai chịu trách nhiệm về chất lượng công trình các dự án Nông thôn mới?

(PL&XD) - Huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình đang cố gắng phấn đấu để về đích và được công nhận đạt chuẩn Nông thôn mới (NTM) vào năm 2023. Bên cạnh niềm vui, người dân vùng biển huyện Kim Sơn còn có phần lo lắng về gánh nặng nợ công khi chính quyền cho đầu tư dàn trải công trình mà thiếu đi phần kiểm soát. Đặc biệt là chất lượng các công trình mới đầu tư đang dần bộc lộ những yếu kém về quản lý của cấp chính quyền.
Dự án Công viên, hồ điều hòa khu đô thị Tây Nam Hà Nội chết lâm sàng đến bao giờ?

Dự án Công viên, hồ điều hòa khu đô thị Tây Nam Hà Nội chết lâm sàng đến bao giờ?

(PL&XD) - Quận Cầu Giấy dành hơn 100,000m2 đất, chủ đầu tư dự kiến khoảng 1.600 tỷ đồng để đầu tư Dự án Công viên, hồ điều hòa khu đô thị Tây Nam Hà Nội thuộc địa phận phường Trung Hòa. Sau hơn 12 năm, tất cả gần như chỉ nằm trên giấy, dự án “lá phổi xanh” của quận Cầu Giấy đang có những đồn đoán bị “chết lâm sàng” khi chưa hẹn ngày tái sinh.

Xem thêm

Văn Giang (Hưng Yên): Dự án 10 năm dậm chân tại chỗ, chính quyền “vô trách nhiệm” hay yếu kém?

Văn Giang (Hưng Yên): Dự án 10 năm dậm chân tại chỗ, chính quyền “vô trách nhiệm” hay yếu kém?

(PL&XD) - Suốt 10 năm, khu trung tâm thương mại tại dự án Khu dịch vụ Chiêm Mai thuộc xã Xuân Quan, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên không được triển khai xây dựng để phục vụ người dân mà đem cho thuê để thu tiền. Điều này khiến dư luận hoài nghi các cấp chính quyền tỉnh Hưng Yên có “khuất tất” gì đối với dự án này hay chỉ đơn thuần là do năng lực không biết cách triển khai?
Thuận Thành (Bắc Ninh): Lạ lùng trang trại chăn nuôi trong cụm công nghiệp

Thuận Thành (Bắc Ninh): Lạ lùng trang trại chăn nuôi trong cụm công nghiệp

(PL&XD) - Trong một thời gian dài, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Năng lượng trong Cụm công nghiệp Xuân Lâm, xã Xuân Lâm, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) xây dựng chuồng trại nuôi lợn, đào ao thả cá, lập vườn trồng cây trên diện tích đất sản xuất công nghiệp, nhưng chính quyền địa phương không hề hay biết để xử lý.
Hà Nam: Những dự án nghìn tỷ còn “chậm” đến bao giờ?

Hà Nam: Những dự án nghìn tỷ còn “chậm” đến bao giờ?

(PL&XD) – Dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 có tổng mức đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng, nhưng đến nay cả 2 đều chậm tiến độ, bỏ hoang gây lãng phí tài sản công. Dự án Khu đô thị phía Nam Trần Hưng Đạo (thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam) cũng trở thành nỗi ám ảnh khi những bất cập tại đây nhiều năm chưa được xử lý.
Kon Tum: Yêu cầu Công ty cổ phần Đức Thành Gia Lai và Công ty cổ phần thủy điện Đức Nhân - Đăk Psi hỗ trợ đền bù cho 62 hộ dân do xả lũ

Kon Tum: Yêu cầu Công ty cổ phần Đức Thành Gia Lai và Công ty cổ phần thủy điện Đức Nhân - Đăk Psi hỗ trợ đền bù cho 62 hộ dân do xả lũ

(PL&XD) - Sau khi báo chí phản ánh việc 62 hộ dân tại xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum bị ngập lụt, thiệt hại tài sản từ năm 2020 nhưng chưa được bồi thường. Đến nay, cơ quan chức năng tỉnh Kon Tum đã xác định được nguyên nhân và trách nhiệm của đơn vị liên quan.
Cần Thơ: Công ty Cổ phần Bất động sản Hưng Phát Land giả mạo thông tin?

Cần Thơ: Công ty Cổ phần Bất động sản Hưng Phát Land giả mạo thông tin?

(PL&XD) – Bạn đọc PL&XD phản ánh cho rằng Công ty Cổ phần Bất động sản Hưng Phát Land gần đây đã đăng trên mạng Zalo là đơn vị phân phối nhiều dự án bất động sản khu vực miền Tây như: Cần Thơ, An Giang, Hậu Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau… nhưng chủ đầu tư các dự án bất động sản này cho biết không có hợp đồng hợp tác hay ủy quyền cho Công ty Cổ phần Bất động sản Hưng Phát Land phân phối bất động sản các dự án này.
Khánh Hoà: Yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm và xử lý tình trạng phân lô, bán nền sau phản ánh của PL&XD

Khánh Hoà: Yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm và xử lý tình trạng phân lô, bán nền sau phản ánh của PL&XD

(PL&XD) - UBND tỉnh Khánh Hoà vừa ban hành Kết luận kiểm tra về việc xác minh phản ánh của báo chí về tình trạng phân lô, bàn nền tại huyện Cam Lâm. Theo đó, kết luận đã chỉ ra nhiều sai phạm của các cơ quan chuyên môn và UBND huyện Cam Lâm trong việc để xảy ra tình trạng phân lô, bán nền. Đồng thời, yêu cầu kiểm điểm, xử lý trách nhiệm của các cá nhân có liên quan và chấn chỉnh công tác quản lý trật tự xây dựng, đất đai trên địa bàn tỉnh.
Khánh Hòa: Dự án san lấp và trồng cây xanh đường Võ Nguyên Giáp “gọt chân cho vừa giày”

Khánh Hòa: Dự án san lấp và trồng cây xanh đường Võ Nguyên Giáp “gọt chân cho vừa giày”

(PL&XD) - Sau khi bị báo chí phát hiện dự án sử dụng vật liệu không đúng thiết kế, dùng đất “lậu” để san lấp, mới đây các đơn vị trúng gói thầu Dự án san lấp và trồng cây xanh đường Võ Nguyên Giáp đã lấy lý do đất san lấp hiện tại không đủ chất lượng, đề xuất UBND tỉnh Khánh Hòa xin được lấy nguồn đất khác để san lấp bù cho dự án?!
Dự Cam Ranh City Gate “đắp chiếu” nhiều năm nhưng vẫn huy động trái phiếu ngàn tỷ?

Dự Cam Ranh City Gate “đắp chiếu” nhiều năm nhưng vẫn huy động trái phiếu ngàn tỷ?

(PL&XD) - Mặc dù, nằm trong danh mục 35 dự án bị chậm tiến độ kéo dài theo Thông báo của Thanh tra Chính phủ và chưa được cấp giấy phép xây dựng, cùng với nhiều thủ tục pháp lý còn đang “dở dang” nhưng chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần CLB Du thuyền và Nghỉ dưỡng Cam Ranh vẫn huy động 2.500 tỷ đồng thông qua kênh phát hành trái phiếu.

Xem thêm

Xem phiên bản di động